Viêm xoang nên ăn gì? Chế độ ăn hỗ trợ sức khỏe mũi xoang

Khi bị viêm xoang, bên cạnh việc tìm hiểu cách điều trị và chăm sóc mũi, nhiều người cũng bắt đầu quan tâm đến chế độ ăn uống: viêm xoang nên ăn gì, có cần kiêng sữa hay hải sản không, ăn cam hoặc uống vitamin C có giúp giảm viêm không?

Thực tế, không có một loại thực phẩm nào có thể chữa khỏi viêm xoang. Tuy nhiên, dinh dưỡng vẫn có vai trò nhất định đối với sức khỏe tổng thể và hoạt động bình thường của hệ miễn dịch.

Vì vậy, thay vì tìm kiếm một món ăn có thể “chữa xoang”, cách tiếp cận hợp lý hơn là xây dựng một chế độ ăn đa dạng, đầy đủ dưỡng chất và hạn chế những yếu tố có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

Viêm xoang nên ăn gì?

Điều đáng chú ý là khi nói về dinh dưỡng và viêm xoang, các nghiên cứu hiện nay không chỉ tập trung vào một vitamin hay một loại thực phẩm. Mối quan tâm ngày càng chuyển sang toàn bộ mô hình ăn uống: chúng ta ăn gì, ăn với tần suất thế nào và chế độ ăn đó có cân bằng hay không.

Rau xanh và trái cây: nền tảng của chế độ ăn đa dạng

Rau xanh, rau củ và trái cây cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng nhiều hợp chất thực vật.

Bông cải xanh, cải bó xôi, cà rốt, bí đỏ, cà chua, cam, ổi, kiwi, bưởi, dâu… đều có thể được luân phiên trong bữa ăn.

Trong đó, vitamin C thường được nhắc đến khi nói về sức khỏe miễn dịch. Đây là dưỡng chất cần thiết cho nhiều chức năng bình thường của cơ thể, bao gồm hoạt động của hệ miễn dịch.

Nhưng cần phân biệt rõ: vitamin C cần thiết cho cơ thể không có nghĩa là vitamin C có thể điều trị viêm xoang.

Ăn một quả cam không thể thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị được chỉ định. Điều có ý nghĩa hơn là duy trì khẩu phần có nhiều loại rau củ và trái cây khác nhau để cung cấp đa dạng dưỡng chất.

Cá, trứng, thịt nạc và các nguồn protein

Protein cần thiết cho việc duy trì và sửa chữa các mô trong cơ thể. Vì vậy, một chế độ ăn cân bằng cũng cần có nguồn protein phù hợp như cá, trứng, thịt nạc, đậu và đậu phụ.

Cá còn cung cấp omega-3 – nhóm acid béo đang được nghiên cứu về mối liên hệ với các quá trình viêm trong cơ thể.

Tuy nhiên, không nên biến điều này thành quan niệm “ăn nhiều omega-3 sẽ hết viêm xoang”. Bằng chứng về mối liên hệ giữa dinh dưỡng và bệnh mũi xoang vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu, và chưa đủ để coi một dưỡng chất riêng lẻ là phương pháp điều trị.

Ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ

Yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám, các loại đậu… là những nguồn chất xơ có thể đưa vào chế độ ăn hằng ngày.

Điểm đáng chú ý là chất xơ không chỉ liên quan đến sức khỏe tiêu hóa. Khi nghiên cứu về chế độ ăn và các bệnh lý viêm, giới khoa học ngày càng quan tâm đến mối liên hệ giữa mô hình ăn nhiều thực phẩm nguyên chất, giàu chất xơ với sức khỏe tổng thể.

Điều này cũng nhắc chúng ta rằng chăm sóc sức khỏe mũi xoang không nên được đặt lên vai một loại vitamin hay một “siêu thực phẩm” duy nhất.

Uống đủ nước

Nước không phải là phương pháp điều trị viêm xoang, nhưng cung cấp đủ nước là một phần của thói quen chăm sóc sức khỏe cơ bản.

Nước lọc, canh, rau củ và trái cây đều góp phần cung cấp nước cho cơ thể. Đặc biệt trong thời tiết khô hoặc khi thường xuyên ở phòng điều hòa, việc duy trì đủ nước giúp hạn chế tình trạng cơ thể bị thiếu nước và cảm giác khô khó chịu.

Không cần cố uống thật nhiều với hy vọng “rửa trôi” viêm xoang. Điều quan trọng là uống đủ theo nhu cầu của cơ thể.

Viêm xoang có cần kiêng sữa, hải sản và đồ lạnh?

Đây mới là phần dễ khiến người bệnh ăn uống thiếu cân bằng nhất.

Có cần kiêng sữa?

Không phải cứ viêm xoang là phải kiêng sữa.

Nhiều người cho rằng uống sữa sẽ làm tăng đờm hoặc khiến dịch mũi đặc hơn. Tuy nhiên, hiện chưa có cơ sở để áp dụng quan niệm này cho tất cả mọi người.

Nếu không bị dị ứng sữa hoặc có vấn đề sức khỏe cần hạn chế sữa, bạn không nhất thiết phải loại bỏ sữa khỏi chế độ ăn chỉ vì bị viêm xoang.

Có cần kiêng hải sản?

Tương tự, viêm xoang không đồng nghĩa với việc phải kiêng hải sản.

Cá và hải sản có thể cung cấp protein, omega-3 và nhiều dưỡng chất khác. Việc cần tránh một loại thực phẩm chỉ thực sự rõ ràng khi bạn có dị ứng hoặc phản ứng bất lợi đã được xác định với thực phẩm đó.

Nếu mỗi lần ăn một loại hải sản đều xuất hiện các biểu hiện bất thường như nổi mề đay, ngứa, sưng môi hoặc khó thở, vấn đề cần quan tâm lúc này không còn đơn giản là “viêm xoang có nên ăn hải sản không”, mà là khả năng dị ứng thực phẩm và cần được đánh giá phù hợp.

Có cần kiêng đồ lạnh?

Không có nguyên tắc chung yêu cầu người bị viêm xoang phải tránh tất cả đồ ăn, thức uống lạnh.

Một số người có thể cảm thấy khó chịu hoặc nhận thấy triệu chứng mũi thay đổi sau khi sử dụng một loại thực phẩm nhất định. Khi đó, nên quan sát phản ứng của chính mình thay vì áp dụng một danh sách kiêng khem chung cho tất cả mọi người.

Vậy người bị viêm xoang nên hạn chế gì?

Thay vì hỏi “món nào bị cấm?”, hãy đặt câu hỏi khác:

Chế độ ăn hiện tại của mình có đang quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn và quá ít thực phẩm nguyên chất hay không?

Đây là cách nhìn thực tế hơn.

Có thể hạn chế việc tiêu thụ thường xuyên các loại thực phẩm siêu chế biến, đồ ăn nhiều đường bổ sung, quá nhiều muối hoặc chất béo bão hòa. Đồng thời, nếu đã xác định một thực phẩm cụ thể gây dị ứng thì cần tránh thực phẩm đó.

Một số nghiên cứu gần đây đang ghi nhận mối liên hệ giữa mô hình ăn uống giàu thực phẩm thực vật, chất xơ và sức khỏe mũi xoang. Ngược lại, chế độ ăn có nhiều thực phẩm siêu chế biến cũng đang được nghiên cứu về mối liên hệ với tình trạng viêm và bệnh lý mũi xoang.

Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực đang được nghiên cứu. Không nên từ một mối liên hệ về dinh dưỡng mà kết luận rằng chỉ cần thay đổi thực đơn là có thể chữa khỏi viêm xoang.

Điều quan trọng hơn việc tìm một món ăn “tốt cho xoang”

Nếu thường xuyên bị nghẹt mũi, chảy mũi, đau hoặc nặng vùng mặt, giảm ngửi hay các triệu chứng tái diễn, thay đổi chế độ ăn chỉ là một phần rất nhỏ trong việc chăm sóc sức khỏe.

Viêm xoang có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau và cần được xác định nguyên nhân cũng như mức độ cụ thể. Vì vậy, không nên để việc tìm kiếm “viêm xoang nên ăn gì” khiến chúng ta bỏ qua những vấn đề quan trọng hơn như kiểm soát dị nguyên, hạn chế khói thuốc và các chất kích thích, giữ môi trường sống phù hợp hay chăm sóc mũi đúng cách.

Một chế độ ăn tốt không phải là chế độ ăn có thật nhiều một loại thực phẩm được quảng cáo là “chống viêm”.

Đó là chế độ ăn đa dạng, cân bằng và được duy trì lâu dài.

Với người bị viêm xoang, hãy ưu tiên rau xanh, rau củ, trái cây, thực phẩm giàu chất xơ và các nguồn protein đa dạng; uống đủ nước và hạn chế thực phẩm siêu chế biến. Đồng thời, không tự ý kiêng sữa, hải sản hay những nhóm thực phẩm khác nếu không có lý do rõ ràng.

Chăm sóc sức khỏe mũi xoang không bắt đầu từ một món ăn “thần kỳ”, mà từ cách chúng ta chăm sóc cơ thể mỗi ngày.